Psixoloqa getmək ayıb deyil: 5 yanlış fikir Müəllif: Olivia Rosén, psixoloq (PTP, Stokholm), Danışaq platformasının təsisçisi “Adamlar nə deyər?” Bu sual çoxumuza tanışdır. Məhz bu sual minlərlə insanı psixoloji köməkdən uzaq saxlayır. Halbuki narahatlıq, depressiya, yuxusuzluq və stress hər kəsin başına gələ bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada hər səkkiz nəfərdən biri psixi sağlamlıq problemi ilə yaşayır. Bu, nadir hal deyil, gündəlik həyatın bir hissəsidir. Gəlin psixoloqa getməklə bağlı ən çox rast gəlinən beş yanlış fikrə birlikdə baxaq. “Psixoloqa yalnız dəlilər gedir” Bu, ən geniş yayılmış və ən zərərli fikirdir. Psixoloqa gedən insanların böyük əksəriyyəti gündəlik həyatda işləyən, oxuyan, ailə saxlayan adi insanlardır. Onlar stressdən, imtahan qorxusundan, itkidən, münasibət problemlərindən, yuxusuzluqdan və ya sadəcə uzun müddət davam edən pis əhvaldan əziyyət çəkirlər. Bədənimiz xəstələnəndə həkimə gedirik və bundan utanmırıq. Psixi sağlamlıq da sağlamlığın bir hissəsidir. Ona qayğı göstərmək zəiflik deyil, ağıllı qərardır. “Ailəm və dostlarım var, mənə psixoloq lazım deyil” Ailə və dostların dəstəyi çox dəyərlidir və onu heç nə əvəz edə bilməz. Amma yaxınlarımız bizi sevdiyi üçün çox vaxt obyektiv ola bilmir. Onlar ya “fikir vermə, keçər” deyir, ya da öz narahatlıqlarını bizə ötürürlər. Bəzən isə problemin özü ailədə olur və bu barədə ailə ilə danışmaq çətindir. Psixoloq neytral və təlim keçmiş bir mütəxəssisdir. O, sizi mühakimə etmir, sizə nə etməli olduğunuzu demir. Problemi anlamağa və onunla bacarmaq üçün konkret üsullar tapmağa kömək edir. “Kömək istəmək zəiflikdir” Əslində, əksinə. Problemi qəbul etmək və onun üçün addım atmaq cəsarət tələb edir. Çox insan illərlə susur, ağrını içində saxlayır və “özüm öhdəsindən gələrəm” deyir. Nəticədə problem böyüyür, işə, ailəyə və sağlamlığa təsir edir. Psixoloji kömək istəmək özünə qayğı göstərməkdir. Bu, həm sizin, həm də yaxınlarınızın rifahı üçün atılan addımdır. “Bu, illərlə davam edir və çox baha başa gəlir” Hər psixoloji yardım illərlə davam etmir. Məsələn, koqnitiv-davranış terapiyası (KDT) qısa müddətli və məqsədyönlü bir üsuldur. Çox vaxt 8–16 görüş ərzində nəzərəçarpacaq dəyişiklik baş verir. KDT dünyada ən çox araşdırılmış psixoterapiya üsullarından biridir və narahatlıq, depressiya, panik atak və yuxu problemlərində effektivliyi sübut olunub. Bu gün KDT əsaslı proqramlar internet vasitəsilə də mövcuddur. İsveç kimi ölkələrdə internet əsaslı KDT dövlət səhiyyəsində geniş tətbiq olunur. Bu, köməyi daha əlçatan və daha ucuz edir. “Hamı biləcək” Məxfilik psixoloqun əsas peşə prinsiplərindən biridir. Söhbətləriniz sizin icazəniz olmadan heç kimə açıqlanmır. Yalnız həyatınız və ya başqasının həyatı təhlükədə olduqda istisnalar ola bilər. Bundan əlavə, bu gün anonim formatlar da var: onlayn proqramlar, video görüşlər, adınızı belə tələb etməyən özünəkömək materialları. Kömək almaq üçün heç kimin bilməsinə ehtiyac yoxdur. Nə vaxt kömək axtarmalı? Bu əlamətlərdən biri iki həftədən çox davam edirsə, mütəxəssislə danışmağı düşünün: – Uzun müddət kədər, boşluq və ya ümidsizlik hissi – Daimi narahatlıq, gərginlik və ya panik atakları – Yuxu və iştahda ciddi dəyişikliklər – Əvvəllər zövq aldığınız işlərə maraqsızlıq – İşdə, təhsildə və ya münasibətlərdə çətinliklər Əgər özünüzə və ya başqasına zərər vermək barədə fikirləriniz varsa, gözləməyin, dərhal 112-yə zəng edin. Son söz Psixi sağlamlıq haqqında danışmaq hələ də çoxumuz üçün çətindir. Amma nə qədər çox danışsaq, o qədər çox insan kömək istəməyə cəsarət edəcək. Bəzən ilk addım sadəcə bir yazını oxumaq, bir testdən keçmək və ya yaxın birinə “Mənim üçün çətindir” demək olur. Psixoloji kömək istəmək zəiflik deyil, özünə qayğıdır. Psixi sağlamlıq haqqında daha çox məlumatı Azərbaycan və rus dillərində danisaq.az saytında ve instagram danisaq.az hesabinda tapa bilərsiniz.