Son
günlərdə sosial şəbəkədə paylaşılan şəkil qınaq obyektinə çevrilib.
Psixoloq.az
xəbər verir ki, atanın azyaşlı körpəsinin ağzına yandırılmış siqaret qoyaraq şəklini
çəkib paylaşması böyük narazılıqlara səbəb olub. Məsələyə rəsmilər də tənqidi
yanaşıblar.
Azərbaycan
Uşaqlar Birliyinin sədr müavini, Uşaq Sığınacaq Rentiqrasiya mərkəzinin
koordinatoru Vasif Akifli məsələ ilə bağlı mediaya səslənərək ictimai qınaq tələb
edib.
Psixoloq.az-a
açıqlama verən Akifli belə valideynin məsuliyyətə cəlb edilməsinin vacibliyini
qeyd edib:
“Mənə
əsas qəribə gələn bu oldu ki atanın səhifəsində bir şəxsin bu şəkilə bildirdiyi “bu
yaşda uşağı nə üçün zərərli vərdişlərin aludəçisinə çevirirsiniz?” tənqidi rəyinə
qarşılıq, ata da “yaxşı edirəm lotudur”
deyə cavab yazıb. Birincisi “lotu” anlayışı qanunda yoxdur. İkincisi uşaq
“lotu” ola bilməz. Mənim rəhbərlik etdiyim sığınacaqda reabilitasiyaya cəlb olunan uşaqların 100-də
90-nı zorakılıq görmüş uşaqlardır. Aldıqları travmalar ailələri tərəfindən baş
verir. Bir zamanlar bu tendensiya tamam fərqli idi. Uşaqlarda onlara qarşı
olunan zorakılıq, döyülmə, diləndirmək faktı
ögeylər tərəfindən qeydə alınırdı. Çox təəssüf edirəm ki, son illərdə bu doğmalara çevrilib. Doğma dayı tərəfindən
zorlanan uşaqlar, doğma ata tərəfindən diləndirilən, cinsi istismara məruz qalan uşaqlar və s. Hər şeyin təməli
xırdadan başlayır. Kiçik qığılcım oda çevrilir”.
Vasif
bəy belə atanın ilk olaraq cəmiyyət üçün təhlükəli olduğunu bildirib.
“Digər
valideyn və uşaqlara mənfi nümunədir. Qarşısını cəmiyyət olaraq almalıyıq.
Belə
uşaqlar gələcəyin potensial narkomanıdır.
Başımıza
nə gəlirsə cahillikdən, təhsilsizlikdən gəlir. Bu ata bəlkə də 9 illik təhsili
belə bitirməyib.
Bir
çox insanlar şüursuz şəkildə dünyaya uşaq gətirir. Valideyn olmağı dərk
etmir”,-deyə Akifli vurğulayıb.
Mövzu
ilə bağlı Psixoloq.az-a açıqlama verən psixoterapevt Süleyman Məmməd-zadənin sözlərinə
görə, atanın bunu hansı məqsədlə etməyindən asılı olmayaraq uşaq üçün çox mənfi
örnəkdir:
“Uşağın
yadında qala bilər ki atam mənə belə edirdi. Daha sonra qadağa olunsa belə azyaşlı ona tərəf istiqamətlənəcək. Çünki siqaret
qadağan olunsa da görəcək ki atası çəkir və belə bir iş olub. O, bunun tam əksini
edəcək. Əksər oğlan uşağı atasına bənzəmək istəyir. Atanın isə belə etməyi onun
yadında qalacaq”.
“Bu
hərəkətin zərərli olduğunu ataya necə anlatmaq olar?” sualını isə Süleyman bəy
bu cür cavablandırıb:
“Bu
tip insanlara bunun zərərli olduğunu anlatmağa dəyərmi? İlk olaraq belə sual
verək ki, həmin insan anlamaq istəyirmi? Və ya özü bunu istəmirsə bunun necə
müsbət nəticəsi ola bilər ki? Hər siqaret çəkən belə siqaretin zərərli olduğunu
bilir. Bunu dərk edə-edə siqareti uşağın ağzına qoyubsa, bu ataya necə anlatmaq
olar? Ona nəisə izah etmək nə qədər alınar deyə bilmirəm. Belə şəxslər barədə qanun çərçivəsində tədbirlər görülməlidir ki, digərlərinə örnək olsun ”.
Məsələ
ilə bağlı saytımıza açıqlama verən Ailə, Qadın, Uşaq problemləri üzrə Dövlət
Komitəsinin, uşaq problemləri şöbəsinin böyük məsləhətçisi Pərviz Əliyev, valideynin
bu barədə məsuliyyət daşıdığını nəzərə çatdırıb:
“Uşağın
təlim-tərbiyəsinə diqqətlə yanaşmayan valideynlərə ilk olaraq xəbərdarlıq
edilir, daha sonra cərimələnə də bilər. Bu proseslər, rayon üzrə icra hakimiyyəti
tərəfindən həyata keçirilir. İcra hakimiyyəti nəzdində, azyaşlıların işləri üzrə
komissiya fəaliyyət göstərir. Həmin şəxs hansı rayonda yaşayırsa həmin bölgənin
icra hakimiyyətinin yetkinlik yaşına çatmayanların işləri və hüquqları üzrə
komissiyası, valideynin hərəkətinə nəzarət edərək gərəkli zamanda müvafiq cərimə
sanksiyası da tətbiq edə bilər. Bu hərəkətlər mütəmadi olaraq davam edilərsə həmin
uşağın atası atalıqdan məhrum edilə də bilər. Əgər ailədə həmin uşağın qalması
təhlükəlidirsə yaxın adamın qəyyumluğuna verilə bilər. Ən pis halda dövlət
himayəsinə götürülər. Düzdür Azərbaycanda
bu problem bu dərəcəyədək ciddiləşməyib amma gərək duyularsa tətbiq oluna bilər.
Bu işlə psixoloqlar da məşğul olur.
Şəxsin
hansı rayondan olduğunu bilmək üçün hüquq mühafizə orqanlarına müraciət edilməli
və şəxsin yaşadığı yer tapılmalıdır. Bundan sonra isə Ailə, Qadın, Uşaq
problemləri üzrə Dövlət Komitəsi gərəkli İcra Hakimiyyəti ilə əlaqə saxlayaraq
iş barədə lazımi təbirləri görə bilər.
Mövzunu
diqqətdə saxlayacağıq.
Şəhanə Quliyeva